नफा-तोटा › नफा-तोटा फॉरमॅट
नफा-तोटा खात्याचा फॉरमॅट, उदाहरणासह
नफा-तोटा स्टेटमेंटच्या प्रत्येक हेडिंगमध्ये काय येते, आणि एका छोट्या दुकानाचे पूर्ण वर्ष सोडवून.
फॉरमॅट, वरून खाली
कंपनी कायदा, 2013 च्या Schedule III (Division I) मध्ये नफा-तोटा स्टेटमेंट एकाच कॉलममध्ये वरून खाली वाचले जाते: आधी उत्पन्न, मग खर्च त्यांच्या प्रकारानुसार, मग प्रॉफिट. 1 एप्रिल 2024 किंवा नंतर सुरू होणाऱ्या कालावधीपासून ICAI चे Guidance Note on Financial Statements of Non-Corporate Entities प्रोप्रायटरशिप, पार्टनरशिप फर्म आणि अशा व्यवसायांना जवळपास हेच हेडिंग वापरायला सांगते, त्यामुळे एकच फॉरमॅट दुकान, फर्म आणि छोट्या कंपनीला उपयोगी पडतो. तुम्हाला कोणता लागू आहे, तुमच्या CA ला विचारा.
| हेडिंग | यात काय येते |
|---|---|
| व्यवसायातून उत्पन्न (Revenue from operations) | माल आणि सेवांची विक्री, विक्री परत वजा करून. वसूल केलेला GST उत्पन्न नाही: तो सरकारचा आहे. |
| इतर उत्पन्न | मिळालेले व्याज, मिळालेले भाडे, मिळालेली सूट, जुना ॲसेट विकून झालेला प्रॉफिट. |
| वापरलेला कच्चा माल | उत्पादकासाठी: वापरलेला कच्चा माल (ओपनिंग + खरेदी − क्लोजिंग कच्चा माल). |
| विकण्यासाठी मालाची खरेदी | व्यापाऱ्यासाठी: विकायला घेतलेला माल, खरेदी परत वजा करून, ज्या GST चे इनपुट क्रेडिट मिळते तो सोडून. |
| स्टॉकमधील बदल | ओपनिंग स्टॉक वजा क्लोजिंग स्टॉक. उणे रक्कम (स्टॉक वाढला) खर्च कमी करते. |
| स्टाफचा खर्च | पगार, मजुरी, बोनस, PF आणि ESI मधील तुमचा वाटा, स्टाफ वेल्फेअर. |
| व्याज आणि फायनान्स खर्च | लोन आणि ओव्हरड्राफ्टचे व्याज. EMI मधील मुद्दलाचा भाग खर्च नाही: तो लोन कमी करतो. |
| घसारा | फिक्स्ड ॲसेट्सचा (फर्निचर, मशीन, गाडी, कॉम्प्युटर) वर्षात वापरलेला भाग. |
| इतर खर्च | भाडे, वीज, वाहतूक, दुरुस्ती, फोन, बँक चार्ज, जाहिरात, प्रोफेशनल फी आणि बाकी. |
| टॅक्स खर्च | फर्म किंवा कंपनीचा इन्कम टॅक्स. प्रोप्रायटरचा स्वतःचा इन्कम टॅक्स व्यवसायाचा खर्च नाही: तो ड्रॉइंग्जमध्ये दाखवतात. |
सोडवलेले उदाहरण: एक दुकान, 1 एप्रिल 2025 ते 31 मार्च 2026
| तपशील | रक्कम (₹) |
|---|---|
| व्यवसायातून उत्पन्न (विक्री 12,00,000 वजा परत 20,000) | 11,80,000 |
| इतर उत्पन्न (मिळालेले व्याज) | 5,000 |
| एकूण उत्पन्न | 11,85,000 |
| विकण्यासाठी मालाची खरेदी (9,00,000 वजा परत 10,000) | 8,90,000 |
| स्टॉकमधील बदल (ओपनिंग 1,50,000 वजा क्लोजिंग 1,80,000) | −30,000 |
| स्टाफचा खर्च (पगार) | 96,000 |
| फायनान्स खर्च (बँक लोनचे व्याज) | 12,000 |
| घसारा (फर्निचर) | 15,000 |
| इतर खर्च (भाडे 60,000, वीज 18,000, बँक चार्ज 2,000, किरकोळ 7,000) | 87,000 |
| एकूण खर्च | 10,70,000 |
| वर्षाचा प्रॉफिट | 1,15,000 |
ग्रॉस प्रॉफिट म्हणजे विक्री वजा विकलेल्या मालाची किंमत: 11,80,000 − (8,90,000 − 30,000) = 3,20,000, म्हणजे सुमारे 27% ग्रॉस मार्जिन. 1,15,000 चा नेट प्रॉफिट बाकी सर्व खर्चानंतर उरतो, आणि तो बॅलन्स शीट मध्ये मालकाच्या कॅपिटलमध्ये जातो.